Kronika Galla Anonima
Mimo że nie jest napisana po polsku (oryginał stanowi tekst
łaciński),
Kronika polska (bo tak brzmi właściwy tytuł utworu) uważana jest za
pierwsze narodowe dzieło literackie. Przede wszystkim poświęcona jest historii Polski, powstała na podstawie polskich źródeł, została napisana na zlecenie polskiego władcy i skierowana do polskich odbiorców.
Kronika podzielona jest na
trzy części, każda z nich zbudowana jest podobnie: rozpoczyna się listem, następnie jest
skrót, czyli wiersz, w którym auto...
więcej
Księga I
Na dworze
Popiela w Gnieźnie urządzane są postrzyżyny książęcych synów. Dwaj nie zaproszeni goście zostają wygnani z pałacu. Przybywają wtedy do chaty ubogiego kmiotka Piasta i jego żony Rzepki. Wieśniacy są gościnni, oddają wędrowcom wszystko, co mają najlepszego. Dzieją się podczas tej wizyty cuda: pomnożenie jedzenia i piwa do picia. Jednocześnie na uczcie Popiela dziwnie ubywa wszystkich potraw i napojów. Synowi Piasta,
na wróżbę przyszłych losów, nadają rodzice imię
Siemowit (Samowitaj).
<...
więcej
Kronika polska Galla Anonima – pierwsze źródło literackie, opisujące dawne dzieje Polski – stanowiła podstawę innych podobnych dzieł. Ukształtowała myślenie o czasach bolesławowskich aż do współczesności. Dzieło odpowiada w pełni założeniom epoki Średniowiecza, w której panowały uniwersalne wzorce osobowe, jak idealny asceta czy władca. Gall przedstawia króla Bolesława jako króla sprawiedliwego, miłosiernego, pokornego, troszczącego się o poddanych, sławnego i będącego wzorem dla wszystkich pozostałych władców. Źródła historyczne równ...
więcej
Panegiryzm
Intencją całej kroniki jest
| uświetnienie panowania, a zwłaszcza rycerskich czynów Bolesława Krzywoustego |
Rządy księcia ujęte sa na tle wspaniałych dokonań przodków Bolesława. W całej kronice przewija się ton panegiryczny (tzn. pochwalny), a zwłaszcza w listach, w których autor oddaje się w służbę i opiekę swych pracodawców. Anonim chyli pokornie czoła przed biskupami polskimi oraz kanclerzem księcia. Uniża swoją osobę, aby wywyższyć protektorów i bohaterów kroniki. Gall często wspomina o niedoskonałościach swej wiedzy i sty...
więcej
ZACZYNA SIĘ KRONIKA I DZIEJE KSIĄŻĄT I WŁADCÓW POLSKICH
Najpierw przedmowa
Ponieważ na rozległych obszarach świata królowie i książęta dokonują nader wielu czynów godnych pamięci, które z powodu niechęci i niedbałości, a może nawet z braku ludzi uczonych, okrywa milczenie - uznaliśmy za rzecz wartą trudu niektóre czyny książąt polskich opisać raczej skromnym [naszym] piórem, ze względu na pewnego chwalebnego i zwycięskiego księcia imieniem Bolesław, niżli nic w ogóle z tych godnych uwagi zdarzeń nie zachować dla p...
więcej
