Sztuka gotycka - architektura i rzeźba

Katedra gnieźnieńska

Geneza nazwy, powstanie stylu gotyckiego

Nazwa gotyk wzięła się z nieporozumienia. Włoski humanista, Giorgio Vasari, nazwał tak sztukę Średniowiecza, chcąc podkreślić jej barbarzyński charakter. Nazwał ją gotycką, aby podkreślić jej pochodzenie od Gotów – wojowniczego ludu najeżdżającego Europę we wczesnym Średniowieczu. Pejoratywne znaczenie tego słowa odrzucono dopiero w Romantyzmie.

... czytaj dalej
Reklamy OnetKontekst
- klp.pl bez reklam, 30 dni tylko 1,22 zl. Zamow teraz!

Powstanie gotyku jako stylu wiąże się z przebudową kościoła w Saint-Denis pod Paryżem w latach 1140-1144. Czasowo gotyk obejmuje stulecia od XII do XV. Rozwijał się on w trzech fazach: wczesnej (1144-1200), dojrzałej (XIII i XIV wiek) i późnej (XV wiek).

Cechy charakterystyczne architektury gotyckiej

Przy budowie kościoła w Saint-Denis po raz pierwszy zastosowano sklepienie krzyżowo-żebrowe, mury podparto z zewnątrz w miejscach szczególnie obciążonych i zastosowano łuk ostry, by zmniejszyć rozpieranie sił ciążących. Architekta nie krępował już więcej system wiązany, mógł łuki rozpinać na dowolnej wysokości i tworzyć monumentalne kościoły, skierowane wertykalnie – do góry. Mógł także wypruwać ściany (ponieważ nośne były tylko ściany pod żebrami krzyżowymi) i tworzyć tam witraże. Sztuka gotycka nie była zdominowana przez kościoły. Tworzono także ratusze, zamki warowne, sukiennice, hale targowe, kamienic mieszkalne, fortyfikacje i warowne bramy. Mimo to standardową budowlą, najbardziej kojarzoną z gotykiem pozostał kościół.

Jako cechy architektury gotyckiej można wymienić:

monumentalizm budowli,
kościoły wysokie, smukłe, jasno oświetlone,
akcentowanie kierunków wertykalnych (w górę),
sklepienie krzyżowo-żebrowe,
ostre łuki,
mury silnie przeprute,
ogromne okna, zajmujące często całe ściany, zakończone ostrym łukiem, wypełnione witrażami (obrazami tworzonymi z kawałków kolorowego szkła),
kościoły zwykle trzynawowe (rzadko 5), bazyliki z półkolistym chórem,
nad głównym portalem zwykle mieściła się rozeta (okrągłe okno z witrażem).

Architektura gotycka w Polsce i w Europie

Sztuka gotycka najżywiej rozwijała się we Francji, gdzie na przełomie XII i XIII wieku powstały katedry w Paryżu, Amiens, Reim, Laon, Rouen, Beauvais. Do zabytków sztuki gotyckiej należą także opactwa w Royaumont i Opactwo Weimarskie.

strona: - 1 - - 2 -

Kim chcesz zostać?

autor:

Małgorzata Haze -

Wersja do druku Wyślij

Wyślij znajomemu Wyślij

Popraw/rozbuduj artykuł

Galeria:

Zamek w Ojcowie	Ratusz w Krakowie	Brama floriańska
Katedra we Wrocławiu	Kościół franciszkanów w Krakowie	Kościół Najświętszej Marii Panny w Poznaniu
Stary Rynek w Poznaniu	Psałteria w Poznaniu	Rynek w Krakowie
Brama floriańska w Krakowie	Bazylika mariacka w Gdańsku	Ruiny zamku w Kazimierzu Dolnym
Malbork	Ruiny zamku w Ogrodzieńcu	Brama w Sandomierzu
Najstarszy budynek Uniwersytetu Jagiellońskiego - Collegium Maius	Katedra gnieźnieńska	Kościół pod wezwaniem Trójcy Świętej
Kościół archikatedralny pod wezwaniem Trójcy Św., NMP (Najświętszej Marii Panny) i św. Bernarda w Oliwie	Katedra na Wawelu

Komentarze
artykuł / utwór: Sztuka gotycka - architektura i rzeźba

Sztuka gotycka - architektura i rzeźba - Maciej (renmas {at} op.pl)
Mam wątpliwości, czy zamek w Podzamczu k/Ogrodzieńca można stawiać za przykład architektury gotyckiej.Po przebudowaniu go przez Bonerów uzyskał wygląd typowy dla renesansu.Współcześni spierali się, czy nie jest on wspanialszy od Wawelu.W każdym razie taki był zamiar Bonerów.

Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)

• Sztuka Średniowiecza
• Sztuka romańska
• Sztuka gotycka - architektura i rzeźba
• Sztuka gotycka - malarstwo

Imię:
E-mail:
Tytuł:
Komentarz: